Muammer Benzeş

Windows Server 2008 R2'de .NET 4 kurulumu başlıklı yazıda detaylı bir şekilde .NET Framework 4.0 kurulumundan bahsetmiştim. Çok kolay görünen bu kurulumdan niye bahsettiğim muhtemelen birilerinin kafasına takılmıştır. Kısaca anlatmaya çalışayım :

- Sunucu kurulumunda ve bu tip kurulumlarda deneyimi olmayanlara yardımcı olmak. Çünkü basit görünse de bu kurulumlar bile zaman zaman problem olabiliyor
- Alternatif yöntemleri göstererek, hem bunları tanıtmak hem de tercih yapılabilmesinde yardımcı olmak
- Varsa püf noktalarını gösterebilmek

Bu gibi sebeplerle bu yazıda da Windows Server 2003 üzerinde .NET Framework 4.0 kurulumunu anlatacağım. Aslında çoğunluk olarak Windows Server 2008 R2 ile aynı işlemler yapılıyor ancak arada bazı ekstra durumlar söz konusu. Hızlıca kuruluma geçelim :

Windows Server 2008 R2'de .NET 4 kurulumu başlıklı yazıdaki 1. veya 2. yöntemi kullanacak olursanız kurulum dosyasını çalıştırdığınızda aşağıdaki ekranı görme ihtimaliniz var :

Bu ekranı Windows Server 2003 sunucularda, Service Pack 2 yüklü ve tüm güncellemeler yapılmış olsa bile görebilirsiniz. Windows Server 2003 R2 sistemlerde bu ekranı görmedim, muhtemelen sizin de karşınıza çıkmayacak.

Windows Imaging Components'ı aşağıdaki adresten indirip kurduktan sonra kuruluma Windows Server 2008 R2'de .NET 4 kurulumu başlıklı yazıda olduğu gibi devam edebiliyoruz.

Windows Imaging Components (1,2 MB)

3. yöntemi yani Web Platform Installer (WebPI) ile kurulumu seçtiğinizde de aşağıdaki ekranı görme ihtimaliniz var :

Bu yöntemde yapılması gereken sadece I Accept butonuna tıklamak. Geri kalan işlemleri WebPI bizim için halledip gerekli kurulumu gerçekleştiriyor ;)

Tüm yöntemler, kurulum tamamlandıktan sonra restart gerektiriyor. Sunucuyu yeniden başlattıktan sonra  IIS Manager'ı açıp Web Service Extensions'a tıkladığımızda .NET Framework 4.0'ın kurulduğunu ve aktif edildiğini görebiliyoruz.

 

IIS Manager'da Application Pools bölümüne tıkladığımızda Windows Server 2008 R2'de gördüğümüz gibi yeni oluşturulan pool'lar göremeyeceğiz.

 

Peki Windows Server 2003'te web sitemin hangi framework'ü kullanacağını nasıl belirleyeceğiz? Bunun için IIS Manager'da Web Sites bölümünü tıklayıp, framework'ünü değiştirmek istediğimiz siteye sağ tıklayıp Properties'e basıyoruz. Gelen ekranda ASP.NET bölümüne tıklayoruz. ASP.NET version bölümünden istediğimiz 4.0 seçtiğimizde artık sitemiz .NET Framework 4.0 ile çalışacaktır.

.NET Framework, Windows Server 2003
.net framework 4.0, .net 4.0, windows server 2003

Nisan ayı içerisinde .NET Framework 4.0 ve Visual Studio 2010 yayınlandı. Uzun bir süredir heyecanla beklenen yeni versiyonlara ilgi tahmin edildiği gibi yüksek oldu ve ürünler hızlı bir şekilde geliştirilmeye başlandı.

.NET 4.0 ile geliştirilen projelerin devreye alınması başladı veya yakın zaman içerisinde başlayacak. Dolayısıyla bu da sunucuların .NET 4.0'a hazır olmasının gerekliliğini bizlere hatırlatıyor.

Sunucumuzu .NET 4.0'a hazırlamak ve .NET 4.0 ile geliştirilmiş projeleri yayınlamak için ne yapmalıyız peki? Aslında yapılması gereken çok da zor bir işlem değil. Hemen işlemlere geçip kurulumu tamamlayalım. .NET Framework 4.0'ı kurabilmek için birden fazla yöntemimiz var :

- .NET Framework 4.0 Web Installer
- .NET Framework 4.0 Standalone Installer
- Microsoft Web Platform Installer (WebPI)

Yöntem 1 ve 2 : .NET Framework 4 Web Installer ve Standalone Installer

İki yöntem arasında çok fazla fark olmadığı için ikisini birarada anlatacağım. .NET Framework kurulum dosyaları arasındaki tek fark Web Installer'ın 869 KB büyüklüğünde olması ve çalıştırıldığında gerekli dosyaları Internet'ten kendisinin indirmesi. Standalone Installer ise 48.1 MB büyüklüğünde ve gerekli tüm dosyaları indirmiş oluyoruz. Böylece birden çok sunucuya tek bir defa indirip kurmak mümkün olabiliyor. Web Installer ve Standalone Installer'ı aşağıdaki linklerden indirebilirsiniz :

- .NET Framework 4 Web Installer
- .NET Framework 4 Standalone Installer

Kuruluma geçmeden önce sistem ihtiyaçlarına göz atmakta fayda var. .NET 4.0 için sistem ihtiyaçları şu şekilde :
- İşletim sistemi : Windows XP SP3, Windows Server 2003 SP2, Windows Vista SP1/SP2, Windows Server 2008, Windows Server 2008 R2 ve Windows 7
- İşlemci : 1 Ghz ve üzeri
- Hafıza : 512 MB ve üzeri
- Disk alanı : 32-bit için 850 MB / 64-bit için 2 GB

Framework kurulumunun bu kadar büyük boyut istemesi şaşırtıcı bir durum gibi gelebilir. Ben de ilk denememde disk alanı az olan bir makinede bu durumla karşılaştığımda şaşırmıştım.

Web Installer veya Standalone Installer'dan hangisini kullanacaksak indirip çalıştırıyoruz. Gelen ekrandaki lisans anlaşmasını işaretleyip Install'a tıklayarak devam ediyoruz.

 Web Installer'ı çalıştırdıysanız dosyaların Internet'ten indirilebilmesi için bağlantınızın aktif olması gerekiyor. Internet'ten dosyaların indirilmesi bağlantımızın hızına göre birkaç dakika veya daha fazla sürebiliyor.

Web Installer'da indirme işlemi bittikten sonra kurulum otomatik olarak devam ediyor. Standalone Installer'da boş alan kontrolü gerçekleştiriliyor. Yeterli alan varsa Next'e tıklayarak devam edebiliyoruz.

Kurulum işlemi bittiğinde karşımıza kurulumun bittiğini gösteren ekran geliyor.

Finish'e tıkladığımızda makineyi restart etmemiz gerektiğini söyleyen bir ekran görüntüleniyor. .NET Framework 4'ün düzgün çalışabilmesi için makinemizi restart ediyoruz.

Makinemiz tekrar açıldığında IIS Manager'ı açarak yüklememizi kontrol edebiliriz. Application Pools altında ASP.NET v4.0 ve ASP.NET v4.0 Classic isimlerinde iki adet yeni application pool eklendiğini görebiliyoruz.

Yöntem 3 : Microsoft Web Platform Installer (WebPI)

Üçüncü yöntemimiz kurulumu daha da basitleştiriyor. Zaten Web Platform Installer (WebPI)'ın amacı yönetimsel işleri daha kolay yapmak. WebPI ile kurulum için öncelikle http://www.microsoft.com/web adresinden WebPI'ı indirip çalıştırıyoruz. WebPI'ı çalıştırdığımızda, çalıştırdığımız sistemi inceleyip, sisteme uygun olan seçenekleri sıralıyor.

Bu yazı yazıldığı günlerde ilk ekranda .NET Framework 4 görüntülenmekteydi. Ancak ilerleyen günlerde başka ürünler çıktığında bu sayfadan kalkabileceği için asıl yerini de söylemekte fayda var. Soldaki menüden Web Platform'u seçtiğimizde Frameworks and Runtimes bölümündeki Customize'a tıklayıp  .NET Framework 4.0'ı işaretledikten sonra Install'a tıklayıp devam ediyoruz.

Bir sonraki aşamada lisans anlaşmasını kabul edip devam ediyoruz. WebPI bizim için gerekli dosyaları indirip kuracak. Bizim bu sırada yapmamız gereken tek şey ise beklemek :)

Kurulum bittikten sonra karşımıza gelecek ekranda Finish'e tıklayarak kurulumu tamamlıyoruz. IIS Manager'ı açıp kontrol ettiğimizde diğer yöntemlerde olduğu gibi ASP.NET v4.0 ve ASP.NET v4.0 Classic olmak üzere iki yeni application pool'u göreceğiz.

Bundan sonrasında sunucumuzda artık .NET 4 uygulamalarını çalıştırabileceğiz.

.NET Framework, Windows Server 2008 R2
.net framework 4.0, .net 4.0, windows server 2008 r2

IIS 7'de ASP çalıştırma başlıklı yazıda ASP projelerimizi nasıl çalıştıracağımızdan bahsetmiştik. Bu yazıda ise .NET 2.0 ve üzeri versiyon projelerimizi nasıl çalıştıracağımızı anlatacağız.

.NET projelerimizi çalıştırmak için öncelikli olarak ilgili bileşenleri kurmamız gerekiyor. Çünkü, bildiğiniz gibi IIS 7.0'da varsayılan kurulum ile bu bileşenler kurulmuyor. İlgili bileşenleri kurmadan .NET projeleri çalıştırmak isterseniz IIS 7'de ASP çalıştırma başlıklı yazıda yeralan ilk görüntüdeki hata mesajını alacaksınız.

.NET kodlarımızın çalışabilmesi için gerekli bileşenleri Server Manager'ı açıp, sol bölümden Roles'e, sağ bölümden de Web Server (IIS) altındaki Add Role Services'a tıklayarak yükleyebiliriz.



Açılan Add Role Services başlıklı pencerede Application Development başlığı altındaki ASP.NET'e tıkladığımızda .NET Extensibility ve ISAPI Filters'ı da yüklememiz gerektiğini söyleyen bir uyarı mesajı çıkacak. Bu uyarı mesajında Add Required Role Services'a tıklayarak .NET Extensibility ve ISAPI Extensions'ı da yüklemek için onaylıyoruz. Sırasıyla Next ve Install'a basarak kurulumu tamamlıyoruz.

Not : Bu yükleme ile .NET 1.1 versiyonu ile yazılmış kodlar çalışmıyor. Çünkü Windows 2008 .NET 1.1 versiyonunu içermiyor, ayrıca kurmak gerekiyor. Buna da değineceğiz.

Kurulum tamamlandıktan sonra IIS Manager'ı açıp sitemizi tanımlıyoruz. Siteyi tanımlarken yeni bir application pool oluşturdunuz veya DefaultAppPool  isimli application pool'u seçtiniz ve projeniz integrated mode'da çalışmaya uyumlu değil ise aşağıdaki hata mesajı görüntülenecektir.



Bu sorunu çözmek için sitenizi varolan Classic .NET Pool isimli application pool'a alabilir veya sitenin application pool'unda Managed pipeline mode ayarını Classic olarak değiştirebilirsiniz. Managed pipeline mode ayarını, IIS Manager'da sol bölümden Applications Pool'a tıklayıp orta bölümde ilgili application pool'a çift tıklayarak yapabilirsiniz.

Bu işlemi de tamamladıktan sonra .NET projelerinizi gönül rahatlığıyla çalıştırabilirsiniz :)

.NET Framework, IIS 7.0
iis 7.0, asp.net, .net 2.0, .net 3.0, .net 3.5